Top 7 nông sản Việt Nam được kỳ vọng dẫn dắt tăng trưởng xuất khẩu giai đoạn 2026–2030

Việt Nam là một trong những quốc gia xuất khẩu nông sản hàng đầu thế giới với lợi thế về khí hậu nhiệt đới, vùng nguyên liệu phong phú và mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA) rộng khắp. Trong những năm gần đây, ngành nông nghiệp không chỉ hướng đến mục tiêu tăng sản lượng mà còn tập trung nâng cao chất lượng, phát triển chế biến sâu và xây dựng thương hiệu nông sản.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt gần 35,9 tỷ USD, tăng khoảng 6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm rau quả và thủy sản tiếp tục là những ngành hàng tăng trưởng nổi bật, phản ánh nhu cầu ổn định của thị trường quốc tế đối với nông sản Việt Nam. (Asemconnect Vietnam)

Dựa trên số liệu xuất khẩu, xu hướng tiêu dùng toàn cầu, lợi thế sản xuất và khả năng gia tăng giá trị thông qua chế biến, dưới đây là 7 nhóm nông sản được kỳ vọng sẽ dẫn dắt tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam trong giai đoạn 2026–2030.

1. Sầu riêng - "Ngôi sao" mới của ngành rau quả Việt Nam

Sầu riêng - ngôi sao mới của xuất khẩu nông sản Việt ( nguồn: Internet)

Nếu như giai đoạn trước, thanh long từng giữ vị trí dẫn đầu trong nhóm trái cây xuất khẩu thì hiện nay sầu riêng đã trở thành động lực tăng trưởng lớn nhất của ngành rau quả Việt Nam.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu rau quả ước đạt 4,76 tỷ USD, tăng 23% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng sầu riêng đóng góp khoảng 35–40% tổng kim ngạch của toàn ngành, và trong tháng 7, tỷ trọng này lên tới 55–60%, cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của mặt hàng này. (Vietnam+ (VietnamPlus))

Sự tăng trưởng của sầu riêng đến từ nhiều yếu tố:

• Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất.
• Nghị định thư xuất khẩu sầu riêng đông lạnh giúp mở rộng cơ hội ngoài sản phẩm tươi.
• Nhiều vùng trồng được cấp mã số và nâng cao tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc.
• Nhu cầu tiêu dùng trái cây nhiệt đới tại châu Á tiếp tục tăng.

Bên cạnh xuất khẩu trái tươi, sầu riêng còn có tiềm năng phát triển các dòng sản phẩm giá trị gia tăng như puree, đông lạnh IQF, bột sầu riêng và nguyên liệu cho ngành bánh kẹo, đồ uống, giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào tính mùa vụ.

2. Dừa - Từ nông sản truyền thống đến nguyên liệu toàn cầu

Dừa - Từ nông sản truyền thống đến nguyên liệu toàn cầu ( nguồn: Internet)

Những năm gần đây, dừa đang trở thành một trong những ngành hàng được đánh giá có tốc độ tăng trưởng ổn định nhất của Việt Nam.

Không chỉ xuất khẩu quả tươi, dừa còn được chế biến thành nhiều sản phẩm có giá trị cao như:

• Nước dừa.
• Nước cốt dừa.
• Dừa đông lạnh.
• Dừa sấy.
• Bột dừa.
• Dầu dừa.

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 5 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu dừa và các sản phẩm từ dừa đạt gần 198,4 triệu USD, tăng gần 15% so với cùng kỳ năm trước. Đồng thời, dừa cũng được xác định là một trong những mặt hàng chiến lược trong định hướng phát triển xuất khẩu nông sản thời gian tới. (VnEconomy)

Xu hướng tiêu dùng đồ uống có nguồn gốc thực vật, thực phẩm thuần chay và nguyên liệu tự nhiên tại Hoa Kỳ, EU và Trung Đông được kỳ vọng sẽ tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm từ dừa trong nhiều năm tới.

3. Chanh dây - "Ngôi sao mới" của ngành nguyên liệu thực phẩm

Chanh dây - "Ngôi sao mới" của ngành nguyên liệu thực phẩm ( nguồn: internet )

Trong nhóm trái cây nhiệt đới, chanh dây đang nổi lên nhờ nhu cầu ngày càng lớn từ ngành thực phẩm và đồ uống.

Khác với nhiều loại trái cây chủ yếu tiêu thụ dưới dạng quả tươi, chanh dây được sử dụng rộng rãi để sản xuất:

• Puree.
• Juice Concentrate.
• Frozen Cube.
• Syrup.
• Đồ uống.
• Sữa chua.
• Kem.

Theo các báo cáo thương mại, chanh dây là một trong những mặt hàng ghi nhận nhu cầu ổn định tại thị trường EU và đang mở rộng thị phần tại Trung Quốc nhờ sự phát triển của ngành đồ uống và thực phẩm chế biến. Đồng thời, đây cũng là một trong những loại trái cây xuất hiện thường xuyên trong danh mục xuất khẩu sang các thị trường lớn của Việt Nam. (Asemconnect Vietnam)

Lợi thế lớn của chanh dây nằm ở khả năng chế biến sâu, giúp doanh nghiệp tạo ra nhiều dòng sản phẩm có giá trị gia tăng và kéo dài thời gian bảo quản, thay vì chỉ phụ thuộc vào xuất khẩu quả tươi.

4. Chuối - Trái cây nhiệt đới có nhu cầu ổn định quanh năm

Chuối - Trái cây nhiệt đới có nhu cầu ổn định quanh năm ( nguồn: internet )

Trong nhóm trái cây xuất khẩu, chuối được đánh giá là một trong những mặt hàng có tính ổn định cao nhờ nhu cầu tiêu dùng quanh năm và khả năng thích ứng với nhiều thị trường.

Những năm gần đây, chuối Việt Nam không chỉ được xuất khẩu sang Trung Quốc mà còn mở rộng sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Đông và một số nước châu Âu. Bên cạnh quả tươi, các doanh nghiệp đang đẩy mạnh chế biến nhằm nâng cao giá trị và kéo dài thời gian bảo quản.

Các sản phẩm có giá trị gia tăng từ chuối gồm:

• Chuối sấy thăng hoa (Freeze-Dried Banana)
• Chuối đông lạnh IQF
• Bột chuối
• Puree chuối
• Chuối sấy giòn

Xu hướng tiêu dùng thực phẩm tiện lợi, snack lành mạnh và nguyên liệu tự nhiên cho ngành bánh kẹo, đồ uống đang tạo thêm dư địa tăng trưởng cho các sản phẩm chế biến từ chuối. Đây cũng là hướng đi giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào xuất khẩu quả tươi và hạn chế rủi ro khi thị trường biến động.

5. Xoài - Tiềm năng lớn nhờ chế biến sâu

Xoài - Tiềm năng lớn nhờ chế biến sâu ( nguồn: internet )

Việt Nam là một trong những quốc gia sản xuất xoài lớn của khu vực Đông Nam Á với nhiều giống đặc sản như Cát Chu, Cát Hòa Lộc và Keo. Theo các dự báo ngành, sản lượng xoài của Việt Nam tiếp tục tăng trong những năm gần đây, tạo nguồn nguyên liệu dồi dào cho cả tiêu thụ nội địa và xuất khẩu. (ReportLinker)

Điểm mạnh của xoài không chỉ nằm ở thị trường trái cây tươi mà còn ở khả năng chế biến đa dạng. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã đầu tư vào các dòng sản phẩm như:

• IQF Mango
• Mango Puree
• Mango Juice Concentrate
• Freeze-Dried Mango
• Mango Powder

Các sản phẩm này được sử dụng rộng rãi trong ngành đồ uống, kem, bánh kẹo, sữa chua và thực phẩm chức năng. Khi nhu cầu về nguyên liệu tự nhiên ngày càng tăng, xoài được kỳ vọng sẽ tiếp tục là một trong những mặt hàng có giá trị gia tăng cao của ngành nông sản Việt Nam.

6. Thanh long - Tái định vị bằng chất lượng và đa dạng thị trường

Thanh long -Tái định vị bằng chất lượng và đa dạng thị trường

( Nguồn ảnh: Mekong Herbals )

Sau nhiều năm phụ thuộc vào thị trường truyền thống, ngành thanh long Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cơ cấu với trọng tâm là đa dạng hóa thị trường và phát triển chế biến sâu.

Đầu năm 2026, xuất khẩu thanh long đã ghi nhận tín hiệu phục hồi, với kim ngạch tăng khoảng 15% so với cùng kỳ năm trước. Bên cạnh Trung Quốc, các thị trường như Ấn Độ, Thái Lan và Trung Đông đều ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, góp phần giảm sự phụ thuộc vào một thị trường duy nhất. (FreshPlaza)

Để nâng cao giá trị, thanh long ngày càng được chế biến thành:

• Thanh long sấy thăng hoa
• IQF Dragon Fruit
• Dragon Fruit Puree
• Dragon Fruit Powder
• Nước ép thanh long

Đây là hướng đi phù hợp với xu hướng tiêu dùng toàn cầu, đồng thời giúp doanh nghiệp tận dụng nguồn nguyên liệu trong mùa cao điểm và giảm thất thoát sau thu hoạch.

7. Cà phê - Từ xuất khẩu nguyên liệu đến xây dựng thương hiệu giá trị cao

Cà phê - Từ xuất khẩu nguyên liệu đến xây dựng thương hiệu giá trị cao

Việt Nam hiện là quốc gia xuất khẩu Robusta lớn nhất thế giới và là nhà sản xuất cà phê lớn thứ hai toàn cầu sau Brazil. Những năm gần đây, ngành cà phê không chỉ hưởng lợi từ giá thế giới tăng mà còn chuyển dịch sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn. (FAS USDA)

Xu hướng của ngành cà phê đến năm 2030 bao gồm:

• Phát triển cà phê đặc sản (Specialty Coffee).
• Đầu tư cà phê rang xay và cà phê hòa tan.
• Nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc.
• Áp dụng tiêu chuẩn phát triển bền vững và giảm phát thải.

Theo báo cáo của USDA, xuất khẩu cà phê Việt Nam tiếp tục duy trì mức cao trong niên vụ 2025/26 nhờ nhu cầu ổn định từ các thị trường lớn và vị thế dẫn đầu của Robusta trên thế giới. (FAS USDA)

Bảng tổng hợp 7 nông sản có triển vọng xuất khẩu đến năm 2030

Xu hướng chung định hình xuất khẩu nông sản đến năm 2030

Bên cạnh lợi thế về nguồn nguyên liệu, các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ cần tập trung vào 5 yếu tố then chốt:

• Chế biến sâu để gia tăng giá trị thay vì chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô.
• Truy xuất nguồn gốc và số hóa chuỗi cung ứng nhằm đáp ứng yêu cầu từ các thị trường nhập khẩu.
• Đầu tư vùng nguyên liệu bền vững, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu.
• Đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc vào một quốc gia hoặc khu vực.
• Xây dựng thương hiệu nông sản Việt, nâng cao giá trị và sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Mekong Herbals - Đồng hành cùng hành trình nâng tầm nông sản ViệtTrong bối cảnh thị trường ngày càng ưu tiên các sản phẩm có giá trị gia tăng, Mekong Herbals tập trung phát triển các giải pháp chế biến từ trái cây và nông sản Việt Nam như:

• Freeze-Dried Fruit
• IQF Frozen Fruit
• Fruit Puree
• Fruit Powder
• Juice Concentrate

Thông qua việc đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại, kiểm soát chất lượng và phát triển vùng nguyên liệu, Mekong Herbals hướng tới mục tiêu mang những giá trị tự nhiên của nông sản Việt Nam đến với các đối tác trên toàn thế giới.

Kết luận

Giai đoạn 2026–2030 được kỳ vọng sẽ là thời điểm ngành nông nghiệp Việt Nam chuyển mạnh từ xuất khẩu theo sản lượng sang xuất khẩu theo giá trị. Những mặt hàng như sầu riêng, dừa, chanh dây, chuối, xoài, thanh long và cà phê đều sở hữu lợi thế riêng nhờ nhu cầu quốc tế ổn định, khả năng chế biến sâu và tiềm năng mở rộng thị trường.

Để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp cần đầu tư đồng bộ vào vùng nguyên liệu, công nghệ chế biến, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu. Đây sẽ là những yếu tố quyết định giúp nông sản Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Nông nghiệp và Môi trường (MAE).
2. Cục Hải quan Việt Nam.
3. Hiệp hội Rau quả Việt Nam.
4. USDA Foreign Agricultural Service – Coffee Annual Vietnam 2026. (FAS USDA)
5. VietnamPlus – Báo cáo về xuất khẩu sầu riêng và rau quả năm 2026. (Heritage Vietnam Airlines)
6. FreshPlaza – Báo cáo thị trường thanh long Việt Nam năm 2026. (FreshPlaza)
7. Fruitnet – Triển vọng xuất khẩu rau quả Việt Nam đạt 10 tỷ USD. (Fruitnet)